— ทำความรู้จัก SMAS ชั้นเนื้อเยื่อสำคัญ ที่กำหนดความกระชับของใบหน้า

บทความโดย

นพ.ณัฐพล สุวรรณบริรักษ์ ว.43019

แพทย์ประจำ The Hourglass Clinic

คำว่า "SMAS" ปรากฏอยู่ในบทความและการพูดคุยเรื่องร้อยไหมบ่อยครั้ง โดยเฉพาะประโยคอย่าง "ร้อยไหมถึงชั้น SMAS" แต่หลายคนยังไม่เข้าใจว่าจริงๆ แล้ว SMAS คืออะไร ทำหน้าที่อะไร และทำไมชั้นนี้จึงถูกพูดถึงบ่อยในวงการการดูแลผิวและร้อยไหม บทความนี้จะพาไปทำความเข้าใจ SMAS อย่างละเอียด ตั้งแต่นิยาม หน้าที่ ไปจนถึงสิ่งที่เกิดขึ้นเมื่อชั้นนี้เริ่มหย่อนตัวตามวัย

SMAS ย่อมาจาก Superficial Musculoaponeurotic System เป็นชั้นเนื้อเยื่อที่อยู่ระหว่างผิวหนังกับกล้ามเนื้อใบหน้า หากอธิบายในบริบทของโครงสร้างใบหน้าทั้งหมด SMAS คือชั้นที่ 3 จาก 5 ชั้นหลัก เรียงจากผิวชั้นนอกสุดไปจนถึงกระดูกชั้นในสุด ดังตารางด้านล่าง

ตำแหน่งของ SMAS ทำให้ชั้นนี้อยู่ในจุดยุทธศาสตร์สำคัญ — ลึกพอที่จะเชื่อมโยงกับกล้ามเนื้อและโครงสร้างที่แข็งแรงกว่า แต่ตื้นพอที่จะส่งผลกับสิ่งที่มองเห็นได้บนผิวหนัง

หน้าที่หลักของ SMAS คือเชื่อมโยงและค้ำยันโครงสร้างทุกชั้นที่อยู่เหนือชั้น SMAS ทั้งชั้นไขมันใต้ผิวและผิวหนัง ทำให้ทุกชั้นเหล่านี้อยู่ในตำแหน่งที่เหมาะสมและใบหน้าดูกระชับมีรูปทรง

โดยจาก Infographic นี้ช่วยอธิบายว่าทำไม SMAS จึงมีความสำคัญมากกว่าที่คิด — โดยชั้น SMAS ไม่ได้เป็นแค่ชั้นเนื้อเยื่อธรรมดา แต่เป็นโครงสร้างที่กำหนดว่าทุกอย่างที่อยู่เหนือชั้น SMAS นั้นควรจะอยู่ตำแหน่งไหน

เมื่ออายุมากขึ้น SMAS เริ่มหย่อนตัวลงตามธรรมชาติ เปรียบได้กับ สลิงที่เริ่มยืดออก — เมื่อสลิงหย่อน ทุกอย่างที่วางอยู่บนชั้น SMAS ก็เริ่มเลื่อนตกตามไปด้วย นี่คือกระบวนการที่ค่อยเป็นค่อยไป ไม่ใช่เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นฉับพลัน แต่ผลลัพธ์สะสมขอ'งการหย่อนตัว สามารถเห็นได้ชัดเจนเมื่อเวลาผ่านไป

1. ผิวหย่อนคล้อย
   ผิวทั่วใบหน้าขาดความกระชับ เพราะขาดแรงค้ำยันจาก SMAS

2. แก้มตก / Malar Bag
   ไขมันเคลื่อนตัวลงมาสะสมบริเวณโหนกแก้มใต้ตา

3. ร่องแก้มลึกขึ้น
   รอยพับบริเวณจมูก-ปากดูชัดเจนและลึกขึ้นตามวัย

เพราะ SMAS เป็นชั้นที่เป็นต้นเหตุจริงของปัญหาผิวหย่อนคล้อยหลายอย่าง การดูแลที่มุ่งไปถึงชั้นนี้โดยตรงจึงเป็นแนวทางที่แพทย์ผู้ชำนาญการมักพิจารณา การร้อยไหมที่วางในตำแหน่งเหมาะสมและเข้าถึงชั้น SMAS ทำงานโดยช่วยพยุงโครงสร้างที่หย่อนตัวให้กลับสู่ตำแหน่งที่เหมาะสมมากขึ้น

สิ่งที่ทำให้การร้อยไหมถึงชั้น SMAS ต่างจากการบำรุงผิวทั่วไปคือระดับความลึกที่เข้าถึง — สกินแคร์หรือหัตถการที่ทำงานแค่ผิวชั้นนอกไม่สามารถส่งผลถึงชั้น SMAS ได้ ในขณะที่การร้อยไหมสามารถทำงานในระดับโครงสร้างที่เป็นต้นเหตุจริง

Q : SMAS คืออะไร?

A : SMAS ย่อมาจาก Superficial Musculoaponeurotic System เป็นชั้นเนื้อเยื่อที่อยู่ระหว่างผิวหนังกับกล้ามเนื้อใบหน้า ทำหน้าที่เชื่อมโยงและค้ำยันโครงสร้างทุกชั้นที่อยู่เหนือมัน เปรียบเสมือนแผ่นรองรับหลักที่ทำให้ใบหน้าดูกระชับและมีรูปทรงที่เหมาะสม เป็นชั้นที่ 3 จาก 5 ชั้นหลักของโครงสร้างใบหน้า

Q : SMAS อยู่ตรงไหนของใบหน้า?

A : SMAS อยู่ระหว่างชั้นไขมันใต้ผิวหนังกับชั้นกล้ามเนื้อใบหน้า นับเป็นชั้นที่ 3 จากทั้งหมด 5 ชั้นของโครงสร้างใบหน้า เรียงจากผิวชั้นนอกสุดไปจนถึงกระดูก ได้แก่ ผิวหนัง ไขมันใต้ผิว SMAS และกล้ามเนื้อ ไขมันชั้นลึก และกระดูกใบหน้า

Q : เมื่อ SMAS หย่อนตัวจะเกิดอะไรขึ้น?

A : เมื่อ SMAS หย่อนตัวลงตามวัย โครงสร้างทุกชั้นที่อยู่เหนือมัน ทั้งไขมันใต้ผิวและผิวหนัง จะเริ่มหย่อนตามไปด้วย ส่งผลให้เกิดผิวหย่อนคล้อยทั่วใบหน้า แก้มตกหรือมีลักษณะคล้าย Malar Bag และร่องแก้มที่ลึกและชัดเจนขึ้น

Q : ร้อยไหมถึงชั้น SMAS คืออะไร?

A : ร้อยไหมถึงชั้น SMAS คือการวางไหมในตำแหน่งที่เข้าถึงชั้น SMAS โดยแพทย์ผู้ชำนาญการ เพื่อช่วยพยุงโครงสร้างที่หย่อนตัวให้กลับสู่ตำแหน่งที่เหมาะสมมากขึ้น เนื่องจากเป็นการทำงานในระดับโครงสร้างที่เป็นต้นเหตุจริง จึงต่างจากการบำรุงผิวชั้นนอกที่เข้าถึงได้แค่ผิวหนัง

Q : SMAS กับ Malar Bag เกี่ยวข้องกันอย่างไร?

A : SMAS ที่หย่อนตัวเป็นหนึ่งในสาเหตุที่ทำให้เกิด Malar Bag เนื่องจากเมื่อ SMAS สูญเสียความตึงตัว ไขมันและผิวหนังที่อยู่เหนือมันจะเคลื่อนตัวลงมาสะสมบริเวณโหนกแก้มใต้ตา กลายเป็นลักษณะแก้มตกเป็นถุงที่เรียกว่า Malar Bag

นพ.ณัฐพล สุวรรณบริรักษ์

ว.43019 · แพทย์ผู้มีประสบการณ์ด้านการร้อยไหมยกกระชับ แพทย์ประจำ The Hourglass Clinic